Maastrichtse studenten 3D printen kerstboom

Twee studenten van het Maastrichtse MERLN Institute hebben de kleinste kerstboom ter wereld geprint. Het kerstboompje is slechts 10 micron groot.

Adrián Seijas Gamardo en Elisabetta Avizzano, de twee studenten aan het onderzoeksinstituut van Maastricht University, hebben de inspiratie opgedaan in het Spaanse Vilagarcia. Een lokale ambachtsman maakte daar de kleinste natuurlijke kerstboom, enkele centimeters hoog.

Het MERLN Institute in Maastricht houdt zich bezig met de ontwikkeling van regeneratieve medicijnen.

Kobra 3 Max Combo: 3D printer gelanceerd

De nieuwe Anycube Kobra 3 Max Combo kan worden voorbesteld. De 3D-printer wordt momenteel verkocht voor 599 dollar, maar vanaf 21 februari is het product verkrijgbaar voor de officiële introductieprijs 999 dollar.

De printer ondersteunt tot acht filamenten, waardoor meerdere kleuren en materialen in een printrun gebruikt kunnen worden. Omdat de Kobra 3 Max maar één printkop heeft, moet het gebruikte filament tijdens het wisselen van filament worden afgesneden.

De twee Ace Pro opslagboxen kunnen elk vier filamentspoelen bevatten en zijn uitgerust met een automatische droogfunctie zodat de materialen langer meegaan zonder kwaliteitsverlies.

Caravan uit de 3D-printer

De Oekraïense start-up Lemki Robotix ontwikkelde de caravan in samenwerking met Iscale3D. Het lijkt eenvoudig: neem 7500 gerecyclede flessen en wat glasvezel, programmeer het ontwerp in een computer, druk op de knop en voilà, er rolt een caravan uit de 3D-printer.

De Discover 3D is 3,05 meter lang, 1,85 meter breed en 1,55 meter hoog. Hij is met zijn gewicht van 400 kilo een echte lichtgewicht. De carrosserie weegt slechts 250 kilo en is dankzij het gebruik van glasvezel ongelooflijk sterk.

In de Discover 3D kun je met twee personen slapen en er is ruimte om je spullen op te bergen. Koken doe je buiten, want zoals het een echte teardrop betaamt heeft de Discover 3D een kitchenette aan de achterzijde. Deze bestaat uit een spoelbak, kookplaat en koelbox.

Duurzame kat uit de 3D-printer

Een Amsterdams team heeft een katalysator ge3D-geprint die volledig uit roestvaststaal en aluminium bestaat.

In een poging een specifieke kobaltkatalysator te verbeteren, ontdekten Frances Pope, Gadi Rothenberg en collega’s van de Universiteit van Amsterdam geheel toevallig dat het basismateriaal voor hun katalysator eigenlijk nog beter werkt zonder kobalt.

Dat basismateriaal maak je door een mengsel van ijzer- en aluminiumpoeder te 3D-printen met selectief lasersmelten (SLM), waarna je het behandelt met zuur en base.

De onderzoekers hopen dat deze ontdekking meer groepen zal aanzetten tot het proberen van deze methodes, want met goedkope materialen, een eenvoudige productiemethode en hoge chemische activiteit gaat er een wereld vol katalytische mogelijkheden open.

Prusa introduceert Core One 3D-printer

Prusa heeft zijn nieuwste printer aangekondigd: de Core One. Het betreft een zogeheten CoreXY-printer, waarbij het bed enkel op en neer beweegt. De printer is vanaf januari 2025 leverbaar.

De Core One is Prusa's eerste 3d-printer voor consumenten die standaard met enclosure geleverd wordt. De XL en MK4(S) hebben optionele behuizingen, die hun prijs met respectievelijk 590 en 291 euro verhogen.

Hoewel de Core One andere kinematica dan de MK4(S) heeft, CoreXY versus Cartesisch, kan de MK4S (en de MK4 met extra tussenstapje) wel geconverteerd worden naar een Core One.

HP Large Format stimuleert opschaling en groei voor printserviceproviders

HP heeft de lancering aangekondigd van de nieuwe HP Latex FS50- en FS60-serie en de algemene beschikbaarheid van HP PrintOS Live Production-functies, vanaf 11 november. De nieuwe printerserie, samen met de industrieprimeur HP PrintOS Live Production, benadrukt HP's toewijding aan het bieden van de juiste tools aan printserviceproviders (PSP's) om grootschalige printtoepassingen uit te breiden en op te schalen in een steeds veranderende markt.

De nieuwe HP Latex FS50 en FS60 serie levert uitzonderlijke resultaten voor een breed scala aan toepassingen met hoge marges en een tot 30% breder gamma. Deze schaalbare printers zijn ontworpen om mee te groeien met de verwachtingen van de klant, mee te gaan met de laatste technologische ontwikkelingen en nieuwe business- en inkomstenstromen aan te boren.

De HP Latex FS50 is een schaalbaar platform dat klaar is om te voldoen aan groeiende bedrijfsbehoeften, ideaal voor grote PSP's die op zoek zijn naar efficiëntie in super wide format printen. Op dezelfde manier drukt de HP Latex FS60 met snelheden tot 89 m²/uur, waardoor de productiviteit en kosteneffectiviteit toenemen dankzij het modulaire en schaalbare ontwerp. PSP's kunnen de kosten na verloop van tijd verder verlagen door te upgraden naar een inktcapaciteit van 10 liter en door gebruik te maken van door de gebruiker vervangbare printkoppen.

Beide modellen bieden een breed scala aan signage- en decoratietoepassingen, waaronder dunne films, vinyl en geurloos backlit textiel, en garanderen consistente kleur- en kwaliteitsconfiguraties. Het schaalbare platform van de HP Latex FS50 en FS60 maakt eenvoudige integratie van toekomstige verbeteringen mogelijk, terwijl ze een langere levensduur en een lagere milieu-impact bieden. Met geurloze prints op waterbasis en zonder gevaarlijke luchtverontreinigende stoffen voldoen de HP Latex FS50 en FS60 series aan de milieucertificeringen.

Xerox introduceert nieuwe PrimeLink C9200-serie productieprinters

Xerox introduceert de PrimeLink C9200-serie op de Nederlandse markt. Een nieuwe generatie productieprinter, die eerder op de PRINTING United Expo 2024 werd onthuld. De printer combineert hoogwaardige afdrukkwaliteit en workflow-automatisering.

De PrimeLink C9200-serie biedt afdruksnelheden tot 81 pagina’s per minuut, een vernieuwde LED-printtechnologie en een unieke tonerformulatie - bekend van de Xerox Iridesse- die scherpe details en levendige kleurgradaties produceert. Dit maakt de serie geschikt voor uiteenlopende toepassingen, van kleine oplages, mailings en banners tot compleet afgewerkte boekjes. De uitgebreide mediabibliotheek maakt afdrukken op uiteenlopende formaten en media tot 400 g/m², waaronder enveloppen, banners en gestructureerd papier, mogelijk.

Met productieservers van Xerox en Fiery (FS600 Platform), en integratie met het Xerox® FreeFlow productieprint-ecosysteem, biedt de PrimeLink C9200 geavanceerde workflow-optimalisatie en analytics. De nieuwe serie ondersteund ook de FreeFlow Vision en FreeFlow Vision Connect software. Met behulp van XMPie ondersteunt de PrimeLink C9200 onder meer mobiele printoplossingen en klantcommunicatie op maat.

Belangrijkste kenmerken van de Xerox PrimeLink C9200-serie:
Uitzonderlijke afdrukkwaliteit: High Definition Emulsion Aggregate (HD-EA) toner voor diepe kleuren en scherpe zwart-wit tekstdetails, met een resolutie van 2400 x 2400 dpi in 10 bit kleurdiepte.
Flexibiliteit in media en formaten: Ondersteuning voor extra lange vellen (tot 1.300 mm) en media tot 400 g/m², inclusief opties voor professionele afwerking zoals nieten, perforeren en rugvouwen.
Eenvoudige bediening: Een 10-inch aanraakscherm biedt directe toegang tot workflows, scan-, kopieer- en printopties en geïntegreerde apps voor cloudconnectiviteit en automatisering.
Veiligheid en duurzaamheid: De PrimeLink-serie is uitgerust met tientallen veiligheidsopties en streeft naar duurzaamheid door verminderde materiaalverspilling en energiezuinige LED-technologie.
De Xerox PrimeLink C9200-serie is vanaf nu te bestellen en beschikbaar voor installatie in heel Nederland. Deze nieuwe serie versterkt Xerox’ positie als toonaangevende speler op het gebied van productie printen en ondersteunt klanten bij hun digitale transformatie met een robuuste en flexibele printoplossing.

Er zijn steeds meer 3D-geprinte vuurwapens

Steeds meer vuurwapens, granaten of andere dodelijke wapens worden gemaakt met 3D-printers. Het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) en het Openbaar Ministerie (OM) maken zich daar zorgen over.

De rechtbank in Amsterdam deed onlangs uitspraak in een zaak tegen een 33-jarige man uit Hoogvliet, Julian C. Hij bestierde een heuse wapenfabriek, bestaande uit 3D-printers. Tijdens een huiszoeking vonden agenten negen printers. Zes daarvan waren in bedrijf.

In de VS zou het in 2018 weer legaal worden om dit soort wapens te maken. Maar daar wist de rechter toen een stokje voor te steken.

Signify toont het onbeperkte potentieel van 3D-printen

Signify nodigt gasten uit om tijdens Dutch Design Week 2024 het onbeperkte potentieel van 3D-printen te ontdekken met een bar gemaakt van afvalmaterialen. Deze bar dient als een unieke ruimte om de visie van het merk op The Future of Lighting Design te presenteren. Naast deze innovatieve installatie wordt ook een nieuwe collectie geometrische hanglampen van de gerenommeerde Britse ontwerper Sebastian Bergne getoond.

Gemaakt van 3D-geprinte gerecyclede materialen, biedt de installatie bezoekers een plek om in gesprek te gaan met vertegenwoordigers van Signify en uit eerste hand te leren over de duurzame ontwerpprocessen van het bedrijf, die de CO2-uitstoot met wel 76 procent verminderen in vergelijking met traditionele productietechnieken. Alleen al in het afgelopen jaar gebruikte Signify een indrukwekkende hoeveelheid van 80 ton bio-circulaire en gerecyclede kunststoffen.

De circulaire 3D-geprinte bar is meer dan alleen een visueel middelpunt—het is een ruimte bedoeld voor betekenisvolle gesprekken. Bezoekers kunnen ontdekken hoe de 3D-geprinte armaturen van Signify's submerk MyCreation naadloze maatwerkopties bieden, waardoor het gemakkelijker dan ooit is om duurzame ontwerpen te integreren in grote residentiële, commerciële en retailprojecten.

Het openen van het gesprek over The Future of Lighting Design markeert ook de lancering van de Gleam, de nieuwste collectie van MyCreation, ontworpen door de Britse industriële ontwerper Sebastian Bergne. Bergne kreeg de opdracht om de eenvoud van de klassieke gloeilamp opnieuw te interpreteren en transformeert de gloeiende bolvormige hanglamp in een opvallend zevenzijdig, heptagonaal profiel.

De collectie bestaat uit twee varianten—een iets opgeblazen en de andere iets ingetogen—beide gemaakt van bio-circulaire materialen. Dankzij de flexibiliteit van 3D-printen is de Gleam verkrijgbaar in verschillende maten, elk gekenmerkt door horizontale lijnen die de nerf van de 3D-print volgen, wat een uniek lichteffect en sfeer creëert.

Eerste 3D-printer in de ruimte

 

Hier op aarde wordt volop geëxperimenteerd met 3D-printers, maar binnenkort kunnen ze dat in de ruimte ook. Want zo’n 3D-printer is aangekomen bij het Internationaal ruimtestation ISS. Raketbouwer SpaceX schoot de onbemande capsule de lucht in vanaf Cape Canaveral in het Amerikaanse Florida.  De astronauten gaan met die printer onderdelen printen voor gebruik in het ruimtelaboratorium, want dat is voor NASA veel goedkoper dan steeds opnieuw van alles de ruimte in te sturen.

Man bouwt eigen Tata Steel met 3D-printer

Hij heeft inmiddels meer dan duizend onderdelen geprint. Vermoedelijk zullen er nog wel duizend volgen, voordat de miniatuur staalfabriek van Peter Meester uit Wijk aan Zee helemaal klaar is. 

Hij werkte zeventien jaar bij Hoogovens en sinds hij gepensioneerd is werkt hij aan zijn droom: een 3D-geprinte staalfabriek.

Hij haalt de tekeningen en ontwerpen van internet, maar hij zuigt ook veel uit zijn duim, geeft hij toe. Ook gaat hij nog ieder jaar naar de burendag van Tata Steel om ideeën op te doen.

OM eist gevangenisstraf voor fabrikant 3D-wapens

Het Openbaar Ministerie (OM) heeft vrijdag bij de rechtbank Amsterdam een gevangenisstraf van 3 jaar en 6 maanden geëist tegen een 33-jarige man uit Hoogvliet, die verantwoordelijk wordt gehouden voor een wapenfabriek met 3D-printers.

De man uit Hoogvliet staat terecht omdat hij in 2021 een appartement in Rhoon had ingericht als wapenfabriek met negen 3D-printers. Het was de eerste keer dat de politie in Nederland een dergelijke werkplaats voor de fabricage van vuurwapens ontdekte. De man uit Hoogvliet was onderhuurder van het appartement.

De printerfarm was bedoeld om op grote schaal 3D-wapens te produceren, aldus de officier van justitie van het Landelijk Parket. Op het moment van de doorzoeking op 10 november 2021 waren 6 printers in bedrijf om onderdelen van vuurwapens te produceren.

Het OM heeft gezien dat deze 3D-wapens een nieuwe doelgroep bereiken. Het gaat om mensen die niet in het criminele circuit zitten, maar wel een wapen willen hebben, zoals aanhangers van extremistisch gedachtegoed. Er zijn ook wel hobbyisten die het leuk vinden om te experimenteren met het maken van 3D-wapens.

3D-wapens zijn niet alleen gevaarlijk voor een slachtoffer, maar ook voor de schutter. Geprinte wapens haperen nogal eens, zo is gebleken uit schietproeven door de politie. Het wapen faalt dan helemaal of de kogel komt er niet uit en een enkele keer brak de trekker af. Voor 3D-wapens gelden dezelfde regels als voor gewone vuurwapens. De productie en het bezit zijn verboden en daarmee strafbaar.

De verdachte zit sinds 22 februari 2024 opnieuw in voorlopige hechtenis in een Rotterdamse strafzaak vanwege het bezit van een vuurwapen en bijbehorende munitie. 

Zelfs je printer krijgt nu AI

HP introduceert een nieuwe AI-functie voor zijn printers. Met deze toevoeging hoopt HP het printproces te verbeteren en frustraties bij gebruikers te verminderen.

De nieuwe functie, genaamd 'HP Print AI', is sinds deze week beschikbaar in een besloten testfase.

AI moet het afdrukken van webpagina's verbeteren door ongewenste elementen, zoals advertenties of vreemde opmaak, automatisch te verwijderen.

Ook belooft HP dat spreadsheets beter worden afgedrukt. Tabellen en grafieken zouden nu op één pagina blijven staan.

De helft van de IT-beslissers denkt nog steeds dat laserprinters duurzamer zijn dan inkjetprinters

Nieuw onderzoek toont aan dat er een veel voorkomende en mogelijk kostbare misvatting bestaat onder IT-beslissers over welke printtechnologie duurzamer is: Laser of inkjet.
 
Uit een onderzoek uitgevoerd door analistenbureau Quocirca blijkt dat 47 procent van de respondenten in het Verenigd Koninkrijk, de VS, Frankrijk en Duitsland van mening is dat laserprinters de duurzamere keuze zijn als het gaat om energiezuinigheid, impact op het milieu, verbruiksmaterialen en totale eigendomskosten.
 
Respondenten bij grotere bedrijven met meer dan 1000 werknemers hadden deze misvatting vaker dan hun collega's bij kleinere bedrijven. Een verbazingwekkende 57 procent gaf aan dat lasertechnologie duurzamer is, vergeleken met 21 procent die zei dat inkjet duurzamer is.
 
Epson Heat-Free inkjetprinters gebruiken geen warmte bij het printproces en geen warmte betekent minder energieverbruik, wat leidt tot een vermindering van gebruikskosten en CO 2-uitstoot. 2 Heat-Free inkjetprinters hebben ook geen opwarmtijd wanneer ze worden ingeschakeld of worden geactiveerd vanuit de slaapstand, waardoor de eerste pagina sneller wordt geprint en de productiviteit van gebruikers toeneemt.

Doorgaans hebben Heat-Free-inkjetprinters ook minder verbruiksonderdelen dan laserprinters. Dit vermindert de noodzaak tot interventie en leidt tot minder uitvaltijd. 3
 
Epson kondigde eerder al aan dat het de wereldwijde verkoop en distributie van laserprinters tegen 2025 zal beëindigen, daarbij verwijzend naar het beperkte vermogen van de technologie om zinvolle vooruitgang te boeken op het gebied van duurzaamheid.

Epson introduceert nieuwe A4-printers met Replaceable Ink Pack System (RIPS)

Epson komt met zijn nieuwe multifunctionele product (MFP) Workforce Pro EM-C800RDWF en zijn Single Function printer Workforce Pro EP-C800RDW. Beide producten lenen zich voor A4 en zijn uitgerust met het Replaceable Ink Pack System (RIPS) van Epson, dat high-capacity inkt levert met een kleine productvoetafdruk, naast een laag stroomverbruik en een hoge snelheid bij de eerste pagina.
 
Deze printers zijn ontwikkeld met de Heat-Free-inkjettechnologie van Epson, waardoor er geen warmte nodig is tijdens het printproces en ze dus minder energie verbruiken dan vergelijkbare laserprinters. Het betekent ook dat er geen opwarmtijd nodig is vanuit de slaapstand. Bij printen in zwart-wit printen wordt de eerste geprinte pagina in slechts 4,8 seconden geprint.
 
Met printsnelheden tot 25 ppm, een papiercapaciteit van maximaal 1.830 vellen met optionele cassettes en een intuïtieve gebruikersinterface zijn deze printers ideaal voor kleine werkgroepen die grote volumes moeten printen, in zowel kleine als middelgrote bedrijven of als onderdeel van een groter printerpark binnen een bedrijf.

De Workforce Pro EM-C800RDWF kan tevens scannen, met een dubbelzijdige scansnelheid tot 60 apm. En omdat beide producten compatibel zijn met een breed assortiment Epson-oplossingen, evenals bepaalde ISV-oplossingen van derden, kunnen ze eenvoudig worden geïntegreerd in bestaande printerparken, workflows en managementsystemen.

3D-printer Vulcan trekt volledige wijk met 100 woningen op

In een stad in Texas wordt de laatste hand gelegd aan een gloednieuwe woonwijk met honderd huizen. Het leeuwendeel van het werk wordt uitgevoerd door Vulcan.

De vier ton zware, veertien meter lange 3D-printer begon in november 2022 aan zijn eerste muur en zal op het einde van zijn zomer zijn laatste laag printen.

Intussen hebben ook de eerste inwoners hun intrek genomen in de geprinte woningen die al af zijn.

Epson stopt met laserprinters

Epson gaat in een aantal landen stoppen met de verkoop van laserprinters. Volgens de fabrikant hebben die geen bestaansrecht meer, dus iedereen moet over op een inkjet machine.

Het is een markt waar eerst een paar dozijn leveranciers actief was en klanten uit drie technieken konden kiezen. Matrix printers verlieten als eerste de winkelschappen.

Die winkelier kon nog geruime tijd de schappen gevuld houden met inkjet- en laserprinters. De spoeling werd dunner toen Samsung de deur achter zicht dicht trok.

Epson is dus de volgende die ergens mee ophoudt. Volgens eigen zeggen rollen er per 2025 geen laserprinters meer te van de lopende band af.

Nederlandse 3D-printdienst Shapeways maakt doorstart

De Eindhovense 3d-printdienst Shapeways maakt een doorstart, zo laat de aangestelde curator weten. Het bedrijf gaat door in afgeslankte vorm, waarbij alleen nog de Nederlandse productielocatie actief blijft.

Met de doorstart kunnen 30 van de 53 banen worden gered. Het lokale management heeft voor de doorstart een eigen bedrijf in het leven geroepen, Manuevo.

Het printbedrijf behoudt voorlopig dezelfde locatie, aan de Kanaaldijk-Zuid in Eindhoven.

De beste tablets (i.m.)

HP stopt met de verkoop van ‘HP+’-printers én instant ink

HP stopt met de verkoop van zijn ‘Cloud-only’-printers in de LaserJet e-series. Daarnaast stopt het bedrijf met de bijbehorende HP+- en Instant Ink-diensten.

HP zegt de ondersteuning voor zijn ‘cloudprinters’ stop te zetten na klachten van klanten. Het gebruik van zulke printers vereist het gebruik van internet.

Naast het verdwijnen van HP+, ligt ook Instant Ink op het hakblok, meldt The Register. HP is van plan om de inktdienst later dit jaar stop te zetten. Vanaf dat punt kunnen nieuwe klanten zich er niet meer voor aanmelden. Wie al gebruikmaakt van Instant Ink, zal dat kunnen blijven doen.

In inktdienst werd in 2013 in het leven geroepen. Sindsdien kunnen HP-gebruikers betalen voor hoeveel ze printen. In plaats van dat ze dus betalen voor de cartridges, betalen ze voor de hoeveelheid afgedrukte pagina’s.

3D-printdienst Shapeways failliet verklaard

De van origine Eindhovense 3D-printdienst Shapeways is failliet. Het bedrijf gaf in mei al bij de Amerikaanse Security and Exchange Commission aan dat het niet voldoende liquide middelen had.

Shapeways werd op 22 mei in de VS door Nasdaq al op de vingers getikt, omdat het zijn kwartaalcijfers over het eerste kwartaal niet op tijd had ingeleverd bij de Amerikaanse beurstoezichthouder SEC.

In Nederland werd het bedrijf op 3 juli failliet verklaard door de rechtbank in Oost-Brabant.

Kwetsbaarheid in Xerox WorkCentre maakt aanval mogelijk

Een kwetsbaarheid in Xerox WorkCentre-printers maakt het mogelijk voor een ongeauthenticeerde aanvaller om op afstand willekeurige code op het systeem uit te voeren.

erox heeft het probleem naar eigen zeggen opgelost, maar geen CVE-nummer of beveiligingsbulletins uitgegeven.

Het probleem doet zich wanneer een aanvaller een speciaal geprepareerd request naar de printer stuurt.

Een andere, oudere kwetsbaarheid die 'unauthenticated remote code execution' bij Xerox WorkCentre-printers mogelijk maakt, en waaraan wel een CVE werd toegekend, had op een schaal van 1 tot een met 10 een impactscore van 9.8.

Eerste 3D-geprinte huizen met meerdere verdiepingen in 2025 opgeleverd

Bouwproject Milestone krijgt vervolg met vier nieuwe en verbeterde 3D-geprinte koopwoningen die nu ook de hoogte in gaan.

Een schets van de 3D-geprinte woningen die in de wijk Bosrijk in Eindhoven verschijnen.
Drie jaar geleden rolde het eerste betongeprinte huis dat voldeed aan alle strikte bouwvereisten uit de 3D-printer. De woning, bekend onder de naam Milestone, werd daarmee het eerste 3D-betongeprinte huis in Europa dat daadwerkelijk wordt bewoond. Nu maakt het consortium – waarin de TU Eindhoven een belangrijke rol vertolkt – bekend dat er een vervolg komt. In het eerste kwartaal van 2025 start de bouw van vier nieuwe en verbeterde 3D-geprinte koopwoningen.

De nieuwe huizen komen in de wijk Bosrijk in Eindhoven te staan. Na de zomervakantie start de verkoop van de woningen die tussen de 110 en 125 vierkante meters groot zijn. Vervolgens wordt begin 2025 gestart met de realisatie van de woningen. De voorbereidingen hiervoor zijn al in volle gang. De planning is dat de nieuwe bewoners al in de zomer van 2025 hun intrek kunnen nemen in de woningen.

Het meest in het oog springend aan de vier nieuwe woningen is dat wordt opgeschaald van één naar twee en zelfs drie bouwlagen. Daarnaast worden de lessen die geleerd zijn bij de eerste woning meegenomen in de ontwikkeling van de volgende vier huizen.

Zo wordt de geprinte gevel nu los opgebouwd uit een dragende binnenmuur en een losse buitenmuur met daartussen isolatiemateriaal, waardoor het concept een circulair karakter krijgt en de geprinte onderdelen kunnen worden hergebruikt. Bovendien maakt dit de uitvoering een stuk eenvoudiger en kunnen ontwerpers het geprinte beton in de toekomst los gebruiken, in combinatie met andere bouwmaterialen.

Een andere grote ontwikkeling is het garanderen van een constante kwaliteit van het geprinte beton. De onderzoekers aan de TU/e hebben daarvoor alle processen in de printer gemodelleerd en hebben die kennis gedeeld met de printfabriek van partner Saint-Gobain Weber Beamix. Deze combinatie van kennisontwikkeling en jarenlange bedrijfservaring maakt het mogelijk de stap te maken naar het printen van vier woningen tegelijk, met de zekerheid dat het geprinte beton aan de gestelde kwaliteitseisen voldoet.

Project Milestone is een uniek samenwerkingsverband tussen de gemeente Eindhoven, de TU/e en industriële partners Saint-Gobain Weber Beamix, bouwbedrijf Van Wijnen, Houben/Van Mierlo Architecten en Witteveen+Bos. Deze partijen zijn een samenwerking aangegaan om in totaal vijf betongeprinte woningen te realiseren in Eindhoven.

Hoogleraar Theo Salet leidt de onderzoeksgroep aan de TU/e waar onderzoek wordt gedaan naar het printen van beton en is één van de initiatiefnemers achter dit samenwerkingsverband. Deze innovatieve techniek draait om het digitaliseren van het hele bouwproces, van ontwerp tot en met de uitvoering. Dit leidt tot tijdwinst en dus kortere doorlooptijden van bouwprojecten, en een hogere productiviteit en daarmee verbonden lagere bouwkosten.

De betonprinttechniek voegt daar specifiek twee voordelen aan toe. De techniek is duurzaam door een lager materiaalverbruik en maakt door een grote vormvrijheid industrieel maatwerk mogelijk.

Duo uit Doetinchem veroordeeld voor maken onderdelen wapens met 3D-printer

De rechtbank veroordeelt twee mannen uit Doetinchem (26 en 28 jaar) tot een voorwaardelijke celstraf van vier maanden. Daarbij moeten ze een taakstraf van 150 uur verrichten.  Het duo krijgt deze straf omdat zij 3D-printers gebruikten om onderdelen van wapens te printen.

De politie trof in 2021 vier 3D-printers aan in de woning van een van de mannen. In een aantal printers vond de politie een SD-kaart met instructies voor het 3D-printen van onderdelen van vuurwapens. In de woning lagen verder verschillende onderdelen van een 3D-geprint vuurwapen. Deze waren gemaakt met een 3D-printer.

De rechtbank vindt dat het duo zich schuldig maakt aan heel ernstige delicten. Met 3D-printers kunnen wapens worden gemaakt die niet traceerbaar zijn. Het is een feit van algemene bekendheid dat vuurwapens levensgevaarlijk zijn en worden gebruikt om ernstige delicten te plegen. Bovendien worden ze in toenemende mate gebruikt bij conflicten.

Beide Doetinchemmers hebben een blanco strafblad. Vanwege deze zaak zaten zij enkele dagen vast. Verder hebben zij sinds 2021 stappen gezet en lijken zij hun leven inmiddels op de rit te hebben.

We printen minder sinds corona

Sinds de coronapandemie en bijhorend thuiswerk, wordt er ongeveer een vijfde minder papier afgedrukt, zegt de topman van HP Inc.

Op kantoor is het aantal afgedrukte pagina’s duidelijk minder dan voor de pandemie. Dat wordt gedreven vanuit hybride werken waarbij er minder mensen op kantoor zijn.

Aan het begin van de pandemie merkte het bedrijf naar eigen zeggen meer pieken in het thuisprinten, om nadien te dalen.

HP is een van de grootste verkopers van printers en inkt en probeert ook al enkele jaren creatief inkomsten te garanderen.

Lichte e-bike van titanium komt uit een 3D-printer

De Duitse fabrikant Möve brengt een strakke elektrische fiets op de markt die deels uit een 3D-printer komt. En daar gebruiken de Duitsers niet het minste materiaal voor, want de printer maakt het fietsframe van titanium. Dat zorgt ervoor dat de e-bike heel licht is.

De fiets is door het gebruikte titanium erg licht voor een e-bike: de lichtste versie zonder accessoires moet slechts 11,8 kilogram wegen. In het achterwiel zit een naafmotor die je ondersteunt bij het trappen. Het maximale vermogen is 600 Watt en de fiets heeft een koppel van 55 Nm.

Fujifilm lanceert Aquafuze-inkttechnologie

Fujifilm onthult op drupa een nieuwe inkjetinkt, met zogenoemde Aquafuze-technologie, die de formulering van watergedragen inkt en uv-inkt combineert.

De Aquafuze-inkjetinkt is een bedrijfseigen technologie van Fujifilm Group voor stabiele waterdispersie van fotopolymeren. Fujifilm Group heeft zijn eigen synthesetechnologie toegepast om de functionaliteit van materialen te verhogen en de deeltjesdispersie te verbeteren.

Dit robuuste systeem, dat is ontworpen om productielijnen te ondersteunen en te versnellen, bestaat uit een lader om stijve substraten op de printer te zetten en een lossysteem om materiaal van de printer op de pallet te zetten. De unit kan worden ingesteld op half- of volautomatische verwerking.

Daarnaast lanceert het een automatiseringssysteem voor de Acuity Hybrid grootformaatprinters.

UltiMaker lanceert de UltiMaker Factor 4

UltiMaker lanceert de UltiMaker Factor 4, een 3D-printer gericht op licht industriële toepassingen.

Het nieuwe systeem is gepresenteerd op de Hannover Messe.

Waar eerdere modellen zoals de UltiMaker S5 vooral bedoeld waren voor engineers die snel een prototype wilden kunnen 3D-printen, is de UltiMaker Factor 4 ook gericht op de productie van onderdelen voor eindtoepassingen.

De temperatuurregeling maakt gebruik van een actief gestuurde luchtstroom, waarmee de drievoudig geïsoleerde bouwkamer op temperaturen tot 70°C gehouden kan worden.

Microsoft: lek in Windows Print Spooler jarenlang gebruikt bij aanvallen

Een lek in de Windows Print Spooler-service, dat door de Amerikaanse geheime dienst NSA aan Microsoft werd gerapporteerd, is jarenlang gebruikt bij aanvallen, aldus het techbedrijf.

Via de kwetsbaarheid kan een aanvaller de volledige controle over het systeem verkrijgen.

Microsoft kwam op 11 oktober 2022 met een beveiligingsupdate voor de kwetsbaarheid, aangeduid als CVE-2022-38028.

Microsoft roept organisaties op om de kwetsbaarheid voor CVE-2022-38028 zo snel mogelijk te installeren. Verder adviseert Microsoft het uitschakelen van de Windows Print Spooler-service op domaincontrollers.

Fogra-certificering voor Canon imagePRESS V-serie

Canon's losblad imagePRESS V1350 en V900-serie tonerproductiesystemen hebben Fogra’s1 PSD (Process Standard Digital) certificering behaald.

De imagePRESS V1350 en de V900-serie zijn nu gecertificeerd door Fogra. Beide printers kregen de hoogst mogelijke Print Quality Class, met een score van 'A' voor kleurechtheid en -consistentie. Fogra constateerde dat de uniformiteit, resolutie en artefacten voldeden aan haar normen.

Fogra is een wetenschappelijk onderzoeksinstituut zonder winstoogmerk voor de print- en media-industrie.

Delftse CEAD 3D-printers die bijna elke fabriek wil hebben

Bij CEAD, dat staat voor Connecting Engineering And Design, wordt het gaspedaal al een poosje vol ingedrukt. En oprichters Maarten Logtenberg en Lucas Janssen zijn niet van plan om hun voeten daar snel weg te halen. Toch had het maar weinig gescheeld of hun bedrijf was kopje onder gegaan.

CEAD leverde de afgelopen jaren al ruim 150 3D-printers aan zo’n honderd bedrijven. Die komen overal vandaan. Van Duitsland en Frankrijk tot het Midden-Oosten, Zuidoost-Azië en Noord-Amerika, waar het bedrijf inmiddels een vestiging heeft. Zo staat één van hun producten bij een leverancier van Airbus, waar mallen worden geproduceerd voor vliegtuigvleugels. Ook BMW is inmiddels klant.

Een kleine honderd medewerkers telt CEAD inmiddels. Groeien deed het bedrijf de afgelopen jaren steevast met percentages tussen 70 tot zelfs boven de 100 procent.

Adobe introduceert AI-assistent voor pdf-documenten

Adobe heeft een AI-assistent geïntegreerd in pdf-lezer Adobe Acrobat. Voorlopig alleen in de Engelstalige versie.

De AI-assistent kan bij het openen van een pdf-bestand vragen en antwoorden geven over de inhoud ervan. Het betreft voorlopig een proef en wordt gefaseerd geïntroduceerd.

Adobe verwacht de AI-assistent de komende maanden breder uit te rollen. Het bedrijf adviseert (zoals met al hun AI) om daar niet op te vertrouwen voor medisch, juridisch of financieel advies.

7 redenen waarom UPDF de laatste PDF-editor is die je nodig hebt

3D-printer bepaalt zelf de parameters van een onbekend materiaal

Er is nu een 3D-printer die zelfstandig de parameters van een onbekend materiaal kan identificeren. De gegevens worden verzameld tijdens een 20 minuten durende test en ingevoerd in een wiskundige functie voor printparameters.

Een samenwerkend team van het Center for Bits and Atoms (CBA) van MIT, het Amerikaanse National Institute of Standards and Technology (NIST) en het Nationaal Centrum voor Wetenschappelijk Onderzoek in Griekenland (Demokritos) heeft de oplossing bedacht.

De eigenschappen van hernieuwbare en recyclebare materialen kunnen sterk fluctueren op basis van hun samenstelling. Het is dus bijna onmogelijk om hiervoor ook vaste parameterreeksen te maken.

Mutoh lanceert 6-kleuren flatbed

Mutoh Europe lanceert de Xpert- Jet 1462UF. Deze 6-kleuren (C, M, Y, K, wit, vernis) UV LED flatbed direct- to-object-printer met bewegend portaal heeft een tafelgrootte van 1.420 mm x 700 mm en print op objecten tot 150 mm dik.

Daarnaast heeft deze printer twee printkoppen en twee brede UV-lampen om de productiviteit van meerlaagse bidirectionele prints te verbeteren.

De nieuwe printer voldoet aan vereisten voor 2,5D direct-to-object, industrieel, verpakkings-, award, sign- & displaydrukwerk, inclusief ADA-conform brailleschrift.

HP introduceert een nieuwe manier van digitaal printen

HP heeft op Dscoop Edge naar eigen zeggen een nieuw tijdperk ingeluid voor digitaal printen met de nieuwste reeks digitale drukpersen en slimme oplossingen. Deze zijn speciaal ontworpen om de huidige productie-uitdagingen in de commerciële print-, etiketten- en verpakkingsindustrie aan te pakken.

Drukkerijen worden geconfronteerd met verschillende uitdagingen, zoals inflatie, een tekort aan werknemers en zorgen over het milieu. Om hun bedrijf duurzaam te laten groeien, moeten drukkers nieuwe groeimogelijkheden benutten door digitale printtechnologie te omarmen en te investeren in een intelligente productieomgeving.

De HP Indigo 120K Digital Press zet een nieuwe standaard voor hoog productievolume en automatisering. Het stelt drukkers in staat om werk over te brengen van analoog naar digitaal, om zo aan de hoge eisen van klanten te voldoen. Door analoge en digitale technologieën te combineren en productievloeren te optimaliseren, vermindert de HP Indigo 120K menselijke interactiepunten. Het maakt ook mogelijk om meerdere persen te bedienen met slechts één operator. De nieuwe pers biedt beeldkwaliteit die vergelijkbaar is met offset, flexibele job routing tussen offset en digitaal, en een ECO-modus die de CO2-voetafdruk van de pers met 11%, vermindert, waarmee duurzaamheidsdoelen worden ondersteund.

De nieuwe HP Indigo 18K digitale pers kan het breedste scala aan printtoepassingen ooit verwerken met slechts één B2 digitale pers. Hij kan verschillende materialen en soorten opdrachten aan, terwijl geavanceerde AI-functies zoals automatisch herstel en proactieve meldingen de productiviteit verhogen en het productieproces vereenvoudigen. Hierdoor kan een persbeschikbaarheid van maximaal 80% worden benut binnen één shift. In lijn met de duurzaamheidsdoelstellingen van HP, ondersteunt de Indigo 18K de Verbeterde Productiviteitsmodus (EPM), wat resulteert in een energiebesparing van 24% per vel.

HP lanceert verder de HP Indigo 7K Secure Digital Press. In samenwerking met Jura JSP maakt deze geavanceerde vellenpers op maat gemaakte workflows mogelijk voor beveiligingsproductielijnen, waardoor klanten hun aanbod kunnen uitbreiden en nieuwe klanten kunnen aantrekken.

Hout in elke gewenste vorm uit de 3D-printer

Wetenschappers van Rice University in Houston beweren ’s werelds eerste hout-inkt te hebben ontwikkeld, die enkel bestaat uit de natuurlijke bouwstenen van hout.

Deze stroperige inkt bestaat uit water, cellulose nanovezels, nanokristallen en lignine. Lignine is de organisch lijmstof die voorkomt in nagenoeg alle planten en bomen en bijdraagt aan stevigheid en flexibiliteit.

De wetenschappers printten voor hun onderzoek eerste kleine, poppenhuis-achtige objecten zoals een stoel en een tafel. Qua structuur, uitstraling en zelfs geur kwamen deze spullen overheen met ‘gewoon’ hout.

Testaankoop: HP zet consument aan tot sneller vervangen van printer

HP zou klanten die een printer hebben aangekocht sneller aanzetten tot het kopen van een nieuw exemplaar. Volgens Testaankoop zou het bedrijf inktpatronen van printers die van de markt verdwijnen duurder maken.

Inktpatronen zijn traditioneel duur en kosten de gebruiker vaak meer dan de printer zelf. Maar volgens Testaankoop gaat HP nog een stap verder door patronen van printers die het niet meer verkoopt fors duurder te maken, ‘zodat een consument sneller dan normaal begint te kijken naar een nieuw toestel’.

Testaankoop merkt op dat de prijzen van inktpatronen waarvoor de printers nog op de markt zijn niet meer stegen dan de inflatie.

Grootste ge-3D-printe gebouw in Europa

In China printen ze hele flatgebouwen en in Zwitserland wordt gewerkt aan een ge-3D-printe toren van maar liefst 30 meter hoog.

Hoe lang het printen zelf uiteindelijk in beslag nam? Dat was 140 uur. Er werd 4 vierkante meter per uur geprint door een COBOD BOD2-printer, die gebruikmaakt van een soort cement-achtige mix.

De printer had de verantwoordelijkheid voor het printen van de muren, terwijl mensen vervolgens het dak, de bedrading voor licht en de deuren voor hun rekening namen. Het schilderen werd echter gedaan door een robot, namelijk door de Deutsche Amphibolin-Werke.

HP introduceert abonnement dat zowel inkt als printer omvat

HP lanceert in de VS een nieuw abonnement dat niet enkel inktcartridges, maar ook de printer zelf omvat. Abonnees kunnen rekenen op een automatische levering van nieuwe inktpatronen, een printer naar keuze, een vervangtoestel en uitgebreide ondersteuning via een helpdesk.

Het HP All-In Plan bevat drie abonnementsformules met elk een ander printermodel. De goedkoopste formule bevat een HP Envy 6020e-kleurenprinter, 20 afdrukken per maand en kost 6,99 dollar.

HP biedt ook een abonnementsformule aan met een HP Envy Inspire 7258e aan. Dit toestel kan in tegenstelling tot het goedkoopste model randloos printen, kan overweg met fotopapier en is in staat om dubbelzijdig af te drukken.

Oogprothese printen met een 3D printer

Een kunstoog uit een 3D-printer. Dat dit mogelijk was, wisten we al. Maar inmiddels is de techniek zo ontwikkeld, dat de ogen levensecht lijken.

En in Londen mogen de eerste patiënten ze zelfs al proberen.

Nederlandse onderzoekers van het Amsterdam UMC en de TU Delft, kijken er met belangstelling naar. Want ook zij zien de voordelen, hoorde verslaggever Beau Heimensen.

Niet de beste, wél de lekkerste 3D-printer

Met een nieuwe chocoladeprinter kun je je eigen creaties 3D-printen. En ze daarna opeten.

De Cacaopress is sinds kort verkrijgbaar, Hij lijkt vooral bedoeld voor wie al wat ervaring heeft met 3D-printen. In de goedkoopste DIY-uitvoering van 1499 dollar moet je namelijk zelf nog bepaalde onderdelen monteren en installeren.

De cartridges hebben een capaciteit van 65 gram. Daardoor kunnen je choco-creaties niet al te groot zijn. Het maximale volume is 14 cm x 15 cm x 15 cm.

Met 3D-printer van oude melkpakken winkelinterieurs maken

Hans Vermeulen ziet na jaren experimenteren, hoe je met lege melkpakken nieuwe interieurs kunt maken. Het lukt steeds vaker om afval te gebruiken in 3D-printers.

Er worden jaarlijks miljoenen melk- en drankpakken verkocht in Nederland, zo'n 60 procent daarvan wordt ingezameld met PMD-afval. Het overgrote deel van het pak bestaat uit karton en daar wordt wc-papier van gemaakt. Een kwart van het drankkarton bestaat uit kunststof en aluminium en die onderdelen gebruikt Hans Vermeulen om er bijzondere wandpanelen van te printen.

Naast de lege melkpakken wordt er ook geëxperimenteerd met andere soorten afval. Binnenkort kunnen de panelen ook geprint worden met houtafval. Het zaagsel kan gemengd met een hars prima gebruikt worden in een 3D-printer. Ook elektronica-afval, zoals kunststof onderdelen van laptops, is in de toekomst te verwerken.

Efteling-achtbaan Vogel Rok uit de 3D-printer

Marvin Hessels heeft tachtig uur gewerkt aan een schaalmodel van de Efteling-attractie Vogel Rok. Met behulp van een 3D-printer maakte hij een miniatuurreplica van de trein van de achtbaan.

Eerder presenteerde de creatieve Efteling-liefhebber modellen van de Python en Joris en de Draak.

Het uiteindelijke model, bestaand uit 417 losse onderdelen, is 56 centimeter lang, 4,5 centimeter breed en ruim 10 centimeter hoog. Met het digitale tekenwerk was de maker zo'n vijftig uur bezig.

Adobe voegt AI toe aan Acrobat

Adobe voegt nu ook generatieve AI toe aan zijn bekende PDF-software Acrobat.

Generatieve AI wordt in Adobe Acrobat vooral gebruikt om informatie in lange documenten makkelijker vindbaar en begrijpelijk te maken. De tool kan vragen beantwoorden over de inhoud van documenten, samenvattingen maken en aanbevelingen doen op basis van de inhoud.

Verder kan je klikbare links maken die rechtstreeks naar specifieke informatie leiden, zodat je zelf kan checken of informatie die de assistent je geeft ook echt klopt.

Microsoft brengt Universal Print uit voor macOS

Microsoft heeft een publieke preview van Universal Print naar macOS gebracht. De tool stelt bedrijven in staat hun printers te gebruiken zonder dat daarvoor eerst drivers op lokale pc's geïnstalleerd moeten worden.

De tool is bereikbaar via het Microsoft Azure Portal voor Microsoft 365-gebruikers. Bij de instellingen staat nu 'macOS Support (preview)', waarmee alle printers zichtbaar gemaakt kunnen worden.

Universal Print is sinds maart 2021 beschikbaar voor alle gebruikers van Microsoft 365 Business en Education. De dienst ondersteunt printers van onder andere Brother, Canon, Epson, HP, Ricoh en Xerox.

Bambu Lab roept A1-3D printers terug

Bambu Lab roept alle A1-3d-printers met uitzondering van de A1 Mini terug vanwege problemen met de kabel van het heatbed. Hoewel er bij een 'erg klein aantal' printers defecten bekend zijn, adviseert het bedrijf klanten de A1-modellen niet meer te gebruiken.

Alle klanten hebben de mogelijkheid om hun Bambu Lab A1-printers retour te sturen en het volledige aankoopbedrag terug te krijgen. Wie na retournering een A1 Mini-, P1- of X1-model bij het bedrijf koopt, krijgt daarvoor een korting van 80 dollar.

Bambu Lab verwacht dat nieuwe A1-modellen met herziene heatbedkabel rond mei beschikbaar zijn.

PartsToGo breidt uit naar zes SLA 3D printers

Het Duitse 3D printservicebureau PartsToGo breidt flink uit, meldt 3Dprintmagazine. De bestaande twee Neo SLA-printers (Neo450 en Neo800) van Stratasys worden aangevuld met drie nieuwe Stratasys Neo800 en één Neo450 printer. In gesprekken over een zevende Neo printer lopen al.

PartsToGo heeft zich ontwikkeld van het demonstreren van 3D printmogelijkheden aan klanten, naar een volwaardig servicebureau. Het 3D print servicebureau in het Zwarte Woud ziet de vraag toenemen bij enerzijds klanten die nog geen eigen expertise op 3D printgebied hebben opgebouwd.

Astronauten gaan metaal printen in de ruimte

3D-printen met metaal, dat klinkt al bijzonder, maar de ESA gaat dat ook nog eens in de ruimte doen. Woensdag is de speciale 3D-printer aan boord van een bevoorradingsmissie vertrokken naar het ISS.

Met de printer kunnen onderdelen van oude satellieten omgevormd worden tot bijvoorbeeld nieuwe gereedschappen of metalen platen voor het ruimtestation. Er hoeft dan niet een hele raket gelanceerd te worden vanaf de Aarde om de benodigde onderdelen te brengen.

Het is voor het eerst ooit dat er een 3D-printer de ruimte ingaat, die metalen dingen kan maken. Eerder is al wel een gewone 3D-printer gebruikt in het ISS, die plastic materialen kan printen.

Plantaardige garnaal uit de 3D-printer

De 3D-printer wint aan terrein. Het blijkt dat steeds meer sectoren kunnen profiteren van het ‘laagje voor laagje’-principe dat zulke printers bieden.

Zo ook het Israëlische bedrijf Steakholder Foods, dat naar eigen zeggen ’s werelds eerste plantaardige garnaal heeft weten te 3D-printen. Steakholder Foods heeft al meerdere innovaties met de laagjesprinter op zijn naam staan. Daaronder vallen een ge-3D-printe steak van kweekvlees en een ge-3D-printe filet van viscellen. Het voegt nu een plantaardige garnaal toe aan zijn portfolio.

Hoe duur de plantaardige 3D-geprinte garnaal nu is, is niet bekend.

HP wil af van printer-inkt van derden

HP probeert al jaren om zijn printer-gebruikers de officiële HP-cartridges te laten gebruiken. Dat leidt tot allerlei rechtszaken, zoals vorig jaar nog een zaak om printers die niet scannen als de inkt op is. Topman Lores bevestigt dat HP zijn printers met verlies verkoopt, en het dus moet hebben van de verkopen van de peperdure inkt.

Volgens de HP-topman kunnen er virussen worden verspreid via de chips op inkt-cartridges van derden. Die virussen besmetten dan de printer, die op zijn beurt het netwerk aanvalt en dan aangesloten computers besmet.

Ars Technica haalt meerdere experts aan die nooit van zo'n virus hebben gehoord, en bovendien betwijfelen dat de printers van HP een dergelijke hack zouden toestaan.

HP levert inmiddels in ieder geval wel weer printers die niet-officiële cartridges accepteren.

Supercolor opent deuren naar nieuw werk met dubbele HP Latex investering

Drukkerij Supercolor, gevestigd in Merelbeke, verklaart dat de HP Latex 3600 printer en een HP Latex 800W printer het bedrijf in staat stelt om meer werk aan te nemen in winstgevende markten die onderhevig zijn aan strenge gezondheids- en veiligheidsvoorschriften.

Supercolor biedt een breed scala aan diensten, variërend van raam- en muurreclame tot car wrapping en bedrukte displays. Het bedrijf werkt met klanten in een groot aantal industrieën en levert geprinte toepassingen voor gebruik in omgevingen als winkels, evenementruimten, hotels en kantoren.

Het uitgebreide en veelzijdige aanbod van Supercolor wordt sterk gevoed door HP. Het bedrijf gebruikt al vele jaren HP Latex printers. De printserviceprovider moest de productie-installatie verder versterken om te voldoen aan de stijgende vraag naar diensten en - na uitvoerig te hebben gesproken met het gespecialiseerde team van erkend HP distributeur Pantoon - koos het bedrijf voor een investering in een HP Latex 3600 en een HP Latex 800W. Supercolor voltooide de dubbele aankoop in maart 2023 en beide machines zijn nu enkele maanden operationeel.

HP Latex printers werken met HP Latex Inkten op waterbasis, die veel minder impact hebben op de omgeving dan alternatieve inktproducten. Ze hebben een aanzienlijk lager gehalte aan vluchtige organische stoffen (VOC) dan andere inkttypes, waardoor ze kunnen worden gebruikt in omgevingen waar schadelijke emissies tot een absoluut minimum moeten worden beperkt.